DÙNG NHÂN SÂM AN TOÀN VÀ CÔNG HIỆU (Phần 1)


SÂM ƠI LÀ SÂM!!!

Người ta cứ thấy cây nào có củ giống Nhân sâm thì gọi là Sâm: Khổ sâm, Sâm đất, Sâm cau..; những cây có nguồn gốc  thực vật khác xa Nhân sâm, công dụng trị bệnh còn là dấu chấm hỏi. Bài này, chúng ta chỉ đề cập tới Nhân sâm.

A. DƯỢC LIỆU

a. Sâm hoang có tác dụng tốt hơn sâm trồng.

b. Đất trông ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng. Giống sâm cao ly đem trồng ở nơi khác có hiệu lực kém.

c. Khí hậu (-10 đến +10 độ C), độ ẩm, lượng mưa hàng năm 50-100cm, thời gian mưa nắng cũng ảnh hưởng.

d. Cây trồng quá 3 năm, thường là 5 năm mới dùng củ làm thuốc, tốt nhất là 6 năm.

e. Củ sâm khó bảo quản nên phải xử lý. Dược tính phần nào thay đổi theo cách xử lý.

f. Khai thác Nhân sâm chẳng khác gì vàng, tiền, cho nên không thiếu hàng giả; hình dáng y chang củ sâm nhưng không "phê". Vì thế không nên mua qua mạng, tới cơ sở Y tế hoặc Công ty uy tín mua phòng khi "có vấn đề" dễ truy nguyên.

g. Từ mấy trăm năm trước, các nhà khoa học đua nhau phân tích Nhân sâm để tìm hoạt chất.

Năm 2854, Gargines tìm thấy glycoside. Năm 1906, Yasudiko tinh chế được saponin gọi là Panaxin. Thủy phân gensinosides cho sapogenin và vài phần tử đường. Tùy theo loại đường và vị trí gắn vào sapogenin mà hình thành nhiều chát Panaxin. Các nhà khoa học mừng rỡ khi phát hiện hoạt chất saponin; nhưng mừng chưa lâu thì đi vào "mê hồn trận". - Định lượng saponin: đọt và hoa cao nhất 15%, lá 12%, vỏ 8%, củ 6%; trong khi người xưa chỉ dùng củ làm thuốc; như vậy saponin chưa chắc là hoạt chất. Có thể ví Nhân sâm bí ẩn như Kim tự tháp Ai Cập.

h. Kết quả phân tích: tinh dầu, saponin, chất chống oxi hóa, cholesteryl ester transfer protein inhibitors (CETP), peptides, polysaccharides Panaxans... Nhân sâm có polyacetyleinic alcohols, điển hình là panaxynol (C17H22O7) độc tương đương carrotatoxin trong cây Cà rốt.

B. NHÂN SÂM LÀ THUỐC BỔ?

b.1. Quan điểm xưa

Nhân sâm bổ nguyên khí, làm cho khí chân nguyên từ đơn điền tỏa ra khắp châu thân; khí huyết thông sướng nên lục phủ ngũ tạng hoạt động bình thường. Sách Trấn Nam bản thảo ghi: 

" Nhân sâm trị âm dương bất túc, phế khí hư nhược, không phải chứng hư thì chớ dùng"; cụ thể là chỉ dùng sâm cho người già yếu, người trẻ tránh dùng

Nói cao siêu khó hiểu quá, xin cho ví dụ cụ thể: Nguyên khí là nguồn sống của con người, ví như hồ chứa nước là động lực của nhà máy thủy điện. Hồ chứa có ba mức: mức độ điều hành, mức độ tồn trữ, mức độ an toàn. Người già yếu ví như đụnh tới mực dự trữ, dùng Nhân sâm chính là bổ sung cho đủ nước chạy máy phát điện. Khi đầu vào và đầu ra bình thường, không cần bổ sung, ví như thanh niên còn sức lực không cần bồi bổ; dùng Nhân sâm chẳng khác gì thêm nước ở thượng nguồn, nước tràn bờ đập và sinh tai biến, rõ là "tức nước vỡ bờ". Một ví dụ khác gần gũi hơn. Cơ thể cần hàng ngày một lượng vitamin D, thực phẩm đa dạng đủ đáp ứng nhu cầu, nếu uống thêm viên thuốc Vitamin D sẽ sinh bệnh.

b.2. Tăng tiết corticosteroid

Các thử nghiệm xác nhận Nhân sâm làm tăng tiết corticosteroid và cAMP. Chúng ta biết rằng cAMP giữ nhiệm vụ quan trọng trong quá trình tổng hợp corticosteroid. Corticosteroid được tiết ra từ lớp vỏ nang thượng thận, tương đương với "thận dương" của Đông y. Với người già "xuống sức", uống Nhân sâm để tăng lực do tăng tiết corticosteroid.

Lượng corticosteroid trong người trẻ đã đủ nhu cầu, uống Nhân sâm khiến lượng corticosteroid cao và gây tai biến. Tại đây, lại một lần nữa giải thích việc người trẻ không nên dùng Sâm.

.............còn tiếp.

- Trích Y Học Phổ Thông dành cho mọi người -

Bình luận của bạn sẽ được duyệt trước khi đăng lên

Bình luận